Susam Bülten
Ekim 2026 – Sayı 85
Bu sayıda neler var?
-
- Çocuk İstatistikleri: 15-17 yaş aralığındaki erkek çocuklarının %37’si işgücünde yer alıyor. Bu oran kız çocuklarında %14.
- Girişimlerde Yapay Zekâ: Yapay Zekâ kullanan girişimlerin oranı 2025’te %7,5 iken 2026’da %14’e çıktı.
|
Abone değilseniz ve gördüklerinizi beğendiyseniz:
|
Kandilli’de Tarihi Yağış
Kaynak: Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı günlük yağış gözlem kayıtları (1911–2026).
Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı’nda 15 Ekim 2026’da 129,6 mm günlük yağış ölçüldü. Bu değer, istasyonun 1911’e uzanan kayıtlarında 20 Temmuz 1951’deki 165,8 mm ve 3 Ekim 1942’deki 131,3 mm’nin ardından en yüksek üçüncü günlük yağış… Yalnızca ekim ayları dikkate alındığında ise ikinci en yüksek değer oldu. 1–15 Ekim döneminde toplam yağış 174,3 mm’ye ulaşırken bunun yaklaşık %74’ü tek başına 15 Ekim’de gerçekleşti; aynı 15 günlük dönem tarihsel kayıtlar içinde altıncı sırada yer aldı. Kandilli arşivinde 100 mm ve üzeri günlük yağış yalnızca 13 tarihte görülmüş durumda. Kuvvetli yağış ve fırtınanın İstanbul’da zayıflaması beklenirken, yağışlı sistemin doğuya kayarak Marmara, Batı Karadeniz ve çevre illerde etkisini sürdürmesi; özellikle 17 Ekim gecesi Batı Karadeniz’de yer yer daha kuvvetli yağışlara yol açması öngörülüyor.
Yıllara Göre Türkiye’de Çocuk Nüfus
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve UNICEF’in yayımladığı Türkiye’deki Çocuklar 2025 raporuna göre Türkiye’de çocuk nüfusu azalırken toplam nüfus artmaya devam ediyor. 2025 yılında Türkiye’nin nüfusu 86 milyonu aşarken 18 yaş altındaki çocuk sayısı 21,4 milyon oldu. Böylece çocukların toplam nüfus içindeki payı yaklaşık %25’e geriledi. Geçmişte nüfusun çok daha büyük bir bölümünü oluşturan çocukların payının azalması, Türkiye’nin değişen demografik yapısını da ortaya koyuyor. Türkiye’de çocuklar nüfusun giderek daha küçük bir bölümünü oluştururken çocukların yaşam koşulları ve karşılaştıkları eşitsizlikler önemini koruyor.
Kaynak: Türkiye’deki Çocuklar 2025 – TÜİK, UNİCEF
Çocuk Nüfusun Cinsiyete Göre İşgücüne Katılma Oranı
(15-17 yaş)
Kaynak: Türkiye’deki Çocuklar 2025 – TÜİK, UNİCEF
Türkiye’de 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılım oranı 2022’de %18,7 iken 2024’te %24,9’a, 2025’te ise %25,5’e yükseldi. Böylece 2025 yılında bu yaş grubundaki her dört çocuktan yaklaşık biri ya çalışıyor ya da aktif olarak iş arıyor. Erkek çocuklarda işgücüne katılım oranı %36,5’e ulaşırken kız çocuklarda bu oran %13,9’da kaldı. Bu da erkek çocukların işgücüne katılımının kız çocukların yaklaşık 2,6 katı olduğunu gösteriyor. Çocukların çalışma hayatına erken yaşta katılımının artması, eğitim hayatıyla çalışma hayatının nasıl bir arada yürütüldüğü ve ekonomik koşulların bu tercihler üzerindeki etkisi açısından önemli sorular ortaya çıkarıyor.
Maddi Yoksunluk
Yoksun olan bireylerin oranı,2014-2025
Kaynak: Türkiye’deki Çocuklar 2025 – TÜİK, UNİCEF
Türkiye’de maddi yoksunluk oranı yıllar içinde gerilese de çocuklar toplumun genelinden daha fazla yoksunluk yaşıyor. 2014 yılında çocukların %42,2’si maddi yoksunluk içindeyken bu oran 2025’te %27,2’ye düştü. Aynı dönemde toplam nüfustaki maddi yoksunluk oranı %29,4’ten %22,5’e geriledi. Çocuklarla toplam nüfus arasındaki fark 2014’te 12,8 yüzde puanken 2025’te 4,7 yüzde puana indi. Dolayısıyla çocuklar ile toplumun geneli arasındaki eşitsizlik azalmış olsa da 2025 itibarıyla Türkiye’deki her dört çocuktan birinden fazlası maddi yoksunluk yaşamaya devam ediyor.
15 Yaş Ve Altı Çocukların İhtiyaç Gruplarına Maddi Yoksunluk Sebebiyle Sahip Olamama Durumu
Kaynak: Türkiye’deki Çocuklar 2025 – TÜİK, UNİCEF
Çocukların yaşadığı maddi yoksunluk yalnızca beslenme gibi temel ihtiyaçlarla sınırlı kalmıyor. 2024 verilerine göre 15 yaş ve altındaki çocukların bulunduğu hanelerin %23,1’inde maddi imkânsızlıklar nedeniyle çocuklara her gün et, tavuk veya balık içeren bir yemek sağlanamıyor. Bunun yanında %22,2’sinde çocuklar evden uzakta bir haftalık tatil yapamıyor, %18,7’sinde paralı okul gezilerine katılamıyor ve %18,2’sinde boş zaman etkinliklerine erişemiyor. Maddi nedenlerle çocuklarına yaşlarına uygun kitap sağlayamayan hanelerin oranı ise %8. Bu veriler, ekonomik yetersizliklerin çocukların yalnızca temel ihtiyaçlarını değil, eğitim dışındaki etkinliklere katılımını, sosyal hayatını ve gelişim imkânlarını da sınırladığını gösteriyor.
Girişimlerde Yapay Zeka
Bu yazıdaki veriler TÜİK’in Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması’na dayanıyor. TÜİK, girişimlerde yapay zekâ kullanımına ilişkin verileri 2021’den beri yayımlıyor; ancak ilgili sorunun formülasyonu 2024’te değiştiği için seriyi 2024’ten başlattık. Bu yıl ekonomik faaliyetlerin sınıflaması da güncellendi; veriler artık NACE Rev. 2.1’e göre yayımlanıyor. Eski ‘Bilgi ve iletişim’ kısmı ikiye ayrılırken bazı faaliyetlerin sınıflamadaki yeri de değişti; bu nedenle sektör oranlarını 2025 ile birebir karşılaştırmıyoruz. Son olarak finans ve sigorta sektörünün de araştırmaya 2025’te dahil edildiğini belirtelim.
Türkiye’de 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerde yapay zekâ kullanımı hızla yaygınlaşıyor. Yapay zekâ kullanan girişimlerin oranı 2024’te %4,4 iken 2025’te %7,5’e, 2026’da %14,0’a çıktı.
Yapay Zeka Kullanan Girişimlerin Oranı
Büyüklük grubuna göre, 2024-2026(%)
Kaynak: TÜİK, Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2024–2026. 2025 büyüklük grubu değerleri kaynakta tek ondalıklıdır.
Küçük girişimlerde oran iki yılda yaklaşık dört katına çıktı. Küçükler daha hızlı büyüdüğü için oransal fark kapanıyor; ancak 250+ ile 10–49 çalışanlı girişimler arasındaki mutlak fark 18,8 puandan 24,3 puana yükseldi.
Ekonomik faaliyete göre
2026, % — NACE Rev. 2.1
Kaynak: TÜİK, Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026. Kesikli çizgi tüm girişimlerin ortalamasıdır.
İlk iki faaliyet grubunda yapay zekâ kullanım oranı genel ortalamanın dört katını aşıyor; imalatta ise ortalamanın hemen üstünde.
Yapay Zekânın Kullanım Amaçları
2024 ve 2026 (%)
Kaynak: TÜİK, Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2024–2026. Birden fazla amaç seçilebildiği için toplam 100 olmayabilir. Sağdaki sütun 2026 değerini gösterir.
Pazarlama-satış ile Ar-Ge’de kullanım 2024’e göre arttı. Lojistik ve bilgi teknolojileri güvenliğinde ise oranlar 2024’e göre geriledi. Güvenlik amaçlı kullanımda ölçek farkı belirgin: oran büyük girişimlerde %40,9, küçüklerde %22,2.
Farkın en büyük olduğu üç kullanım amacı
10-49 ve 250+ çalışanlı girişimlerde oran; 2024 ve 2026(%)
Kaynak: TÜİK, Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2024–2026. Üç amaç, 2026’da 250+ ile 10–49 çalışanlı girişimler arasındaki farkın (mutlak değerce) en büyük olduğu amaçlardır. Fark = 250+ eksi 10–49, yüzde puan.
Susam Dünyasını Keşfet!
Bültenlerin tamamına aşağıdaki butondan ulaşabilirsiniz…
Susam Bülten Nedir?
Her yer veri her yer data. Peki biz ne yapıyoruz?
Anlamanın, katkıda bulunabileceği diğer hedefler bir yana, kendisinin de bir amaç olduğuna inanıyor ve bu yolda ilerlemek istiyoruz. Her hafta yayımlanacak bültenimizde; lahmacun fiyatlarının il il enflasyon karşısındaki seyrinden meclis puan tablolarına (vekillerin performansına dair kapsamlı istatistiklere), dizilerde ve tartışma programlarında (görüntü işleme yöntemleriyle elde ettiğimiz verilerle) ne gördüğümüze, sokaklardaki hurda/eskici hikâyelerine kadar geniş bir yelpazede veriler ve analizler paylaşacağız. Her şeyi bir soru ve dolayısıyla bir araştırma konusu haline getirmeye hazır olan herkesi, bu bültenle aramıza bekliyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular:
Adı neden Susam: Çünkü Research İstanbul ofisi Susam Soka