Skip to content Skip to footer

Bülten 70 – 3 Temmuz 2026

Susam Bülten­
Temmuz 2026 – Sayı 70

Bu sayıda neler var?  
    • Zaman Kullanım Araştırması: Evli kadınlar hanehalkı ve aile bakımına günde ortalama 5 saatin üzerinde zaman ayırırken, evli erkeklerde bu süre 1 saat 8 dakika.
    • Dünya Kupası: 1966’da ortalama her 15 şutta bir gol çıkan Dünya Kupası’nda, 2022’de 9 şutta bir gole dönüştü; günümüz futbolu daha az denemeyle daha fazla sonuç üreten bir hücum yapısına evrildi.
 

Abone değilseniz ve gördüklerinizi beğendiyseniz:

ÜCRETSİZ ABONE OL  

 

Acemoğlu’nun Atladığı Şey

­

Daron Acemoğlu yapay zekâya karşı çok ciddi uyarılarda bulunuyor. Akademik saygınlığı, bu eleştirilerin genel toplum kesiminde olduğu gibi kabul edilmesine neden oluyor. Ama bence atladığı önemli bir nokta var.  

                              Devamı İçin Tıklayın                                  

Zaman Kullanım Araştırması
 
Çalışmaya Ayrılan Süre,
 
15 yaş ve üzeri çalışanlarda istihdama ayrılan sürenin erkeklerde daha yüksek olduğunu görüyoruz. İstihdamda yer alan erkeklerin ortalama fiili çalışma saatleri incelendiğinde, istihdamda yer alan kadınlara kıyasla haftada yaklaşık 5 buçuk saat daha fazla çalıştıkları görülüyor. Ancak bu fark yalnızca ücretli çalışma süresini gösterdiğinden görünmez emek, ‘görünmezliğini’ koruyor. Çalışma ile hanehalkı ve aile bakımı birlikte ele alındığında çalışan erkeklerin toplam çalışma süresi yaklaşık 6 saat 47 dakikaya, çalışan kadınlarınki ise 7 saat 36 dakikaya çıkıyor. 
 
Kaynak: TÜİK, İşgücü İstatistikleri, 2025 ve TÜİK, Zaman Kullanım Araştırması, 2025.
Not: Zaman Kullanım Araştırması’ndaki değer “ortalama bir gün” değeridir. Bu yüzden haftalık karşılık için günlük değerler 7 ile çarpılmıştır. İşgücü İstatistikleri için 2025 yılı aylık haftalık fiili çalışma süresi verilerinin ortalaması kullanılmıştır. İki gösterge aynı nesneyi birebir ölçmez; çalışma süresine iki farklı kaynaktan bakmak için birlikte verilmiştir. İstihdam, hanehalkı/aile bakımı ve çalışan kadın-erkek karşılaştırmaları ise 15 yaş ve üzeri fertler üzerinden verilmiştir.
 
Evli ve evli olmayan bireyleri karşılaştırdığımızda en ciddi farkı evli kadınların hanehalkı ve aile bakımına ayırdığı zamanda görüyoruz. Evli olmayan kadınlar hanehalkı bakımına 1 saat 38 dakika harcarken, evli kadınlar 5 saat 13 dakikalarını ev içi bakıma ayırıyor. Ayrıca evli erkeklerin hanehalkı ve aile bakımına ayırdıkları zamanın (günlük ort. 1 saat 8dk) yaklaşık 4,5 katını üstleniyor evli kadınlar. 
 
Medeni Duruma Göre Ev İçi Bakım/Emek 
(Cinsiyet ve medeni duruma göre günlük ortalama süre, 2025)
Kaynak: TÜİK, Zaman Kullanım Araştırması, 2025.
 
Ev içi bakım ve istihdamın toplam süresi çalışan kadınların gün içinde kendilerine ayırabildikleri zamanı daraltıyor doğal olarak.
 
Çalışanlarda Seçili Boş Zaman Faaliyetleri
(+15 yaş çalışanlarda seçili boş zaman faaliyetlerine ayrılan günlük ortalama süre, 2025)
Kaynak: TÜİK, Zaman Kullanım Araştırması, 2025.
 
Boş Zamanın Değişen İçeriği

İnsanların boş vakitlerinde yaptıkları faaliyetlerin 2015 ve 2025 yılları arasındaki değişimini incelediğimizde, oransal olarak yaklaşık yüzde 38 ile en fazla artışın sosyal medyada vakit geçirmek olduğunu görüyoruz. Aynı zamanda gazete, dergi vb. okuma faaliyetinin 2025 yılında 2015 yılına göre yüzde 19,3 düştüğünü görüyoruz.
 
Son dört hafta içinde seçilmiş eğlence ve kültür faaliyetlerini gerçekleştiren fertlerin oranı (%)
2015, 2025
 
  
Dünya Kupası
 
Geçtiğimiz hafta Dünya Kupası’yla ilgili futbol dışı verileri yayınlayarak futbolun toplumsal ve ekonomik etkisini ele almıştık. Bu hafta ise Dünya kupası’na tarihsel bir yaklaşımla futbol istatistiklerine ve turnuva yapısındaki değişime mercek tuttuk.
 
Dünya Kupası’nın Değişen Yapısı
 
 
Turnuvadaki takım sayısı 32’den 48’e çıkarken, grupların sayısı da 12’ye yükseldi. Bir üst tura yükselen takım sayısı tam 2 katına çıktığı için turnuvanın eleme aşaması neredeyse sıfırdan inşa ediliyor. Toplam maç sayısı 64’ten 104’e ulaşarak futbolseverlere bir ayda iki turnuvalık heyecan yaşatıyor.
 
Bir (1) Gol İçin Kaç Şut Çekildi?

Kaynak: Opta.

Dünya Kupası’nda bizim için en tartışmalı konulardan biri Türkiye’nin ilk iki maçta 62 şut çekmesine rağmen hiç gol atamamamız oldu. Son maçta attığımız 3 gol ile birlikte turnuvayı 70 şuta karşılık 3 gol ile kapattık. Takımların önceki Dünya kupası’nda çektikleri şu sayısına göre ortalama gol sayılarına baktığımızda Türkiye 7 gol atmalıydı.

Dünya Kupalarında gün geçtikçe gol başına şut oranı azalıyor. 1966’da her 15 şut gole çevrilirken 2022 de her 9 şut gole çevrildi. Yıllar ilerledikçe oyuncular ve takımlar gol yollarında daha az problem yaşıyorlar. Yani bitiricilik ve gole dönüştürme oranı büyük önem kazandı ve hücum verimliliği arttı.

Ev Sahibi Olmanın Avantajı

Dünya Kupalarında ev sahibi olmak büyük bir avantaj sağlasa da her zaman başarı getirmiyor. Güney Afrika (2010) ve Katar (2022) ev sahibi olduğu için Dünya Kupası’na doğrudan katılma hakkı elde etti. Buna rağmen ev sahibi oldukları dönemde ikisi de gruptan çıkamadı. Güney Kore ve Rusya ise tarihlerinin en yüksek başarılarına ev sahibi oldukları yıllarda ulaştı. Brezilya içinse durum tam tersi; 1998 ve 2002’deki başarılarından sonra 2014’te ev sahibi olmasına rağmen finale ulaşamadı. Son 7 dünya kupasında ise hem ev sahibi olup hemde kupaya ulaşan tek takım ise 1998’de Fransa oldu.

Takımların Piyasa Değeri ile Puan Durumu Arasındaki İlişki

Kaynak: FIFA. 

Ülke takımlarının piyasa değeri Dünya kupasında sahip olacakları yer için büyük bir göstergedir. 2026 Dünya Kupasında da en değerli takımlar çoğu zaman gruplarında en yüksek puanı aldı. Grafikte de belirtildiği gibi takımların piyasa değeri ile grupta aldıkları puan arasında pozitif bir ilişki var. Fakat Türkiye, Senegal ve Portekiz gibi ülkeler piyasa değerlerine nazaran daha kötü bir performans sergiledi. Meksika ve İsviçre gibi ülkeler ise düşük piyasa değerlerine rağmen iyi bir performans sergiledi. Yani Dünya Kupası her zaman sürprizlere gebe.

 
 
 
 
  

Susam Dünyasını Keşfet! 

Bültenlerin tamamına aşağıdaki butondan ulaşabilirsiniz…

Arşive Göz At

Susam Bülten Nedir?

Her yer veri her yer data. Peki biz ne yapıyoruz?

Anlamanın, katkıda bulunabileceği diğer hedefler bir yana, kendisinin de bir amaç olduğuna inanıyor ve bu yolda ilerlemek istiyoruz. Her hafta yayımlanacak bültenimizde; lahmacun fiyatlarının il il enflasyon karşısındaki seyrinden meclis puan tablolarına (vekillerin performansına dair kapsamlı istatistiklere), dizilerde ve tartışma programlarında (görüntü işleme yöntemleriyle elde ettiğimiz verilerle) ne gördüğümüze, sokaklardaki hurda/eskici hikâyelerine kadar geniş bir yelpazede veriler ve analizler paylaşacağız. Her şeyi bir soru ve dolayısıyla bir araştırma konusu haline getirmeye hazır olan herkesi, bu bültenle aramıza bekliyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular:
Adı neden Susam: Çünkü Research İstanbul ofisi Susam Sokakt

Gizliliğe genel bakış

Bu web sitesi, size mümkün olan en iyi kullanıcı deneyimini sunabilmek için çerezleri kullanır. Çerez bilgileri tarayıcınızda saklanır ve web sitemize döndüğünüzde sizi tanımak ve ekibimizin web sitesinin hangi bölümlerini en ilginç ve yararlı bulduğunuzu anlamasına yardımcı olmak gibi işlevleri yerine getirir.