Bülten 71 – 10 Temmuz 2026

Susam Bülten­
Temmuz 2026 – Sayı 71

Bu sayıda neler var?  . 

• • Eğitimi Şekillendiren Aile: Eğitim düzeyi lisans olan annelerin çocukları 2025’te LGS’den ortalama olarak 383 puan alırken, eğitim düzeyi ortaokul olan annelerin çocukları ortalama olarak 336 almış.
  • Lahmacun Endeksi: Haziran ayında Türkiye geneli ortalama lahmacun fiyatı 153,9 TL oldu; aylık artış %1,9. ‘Evdeki lahmacunun’ maliyeti ise düştü (%-4,8). 

Eğitimi Şekillendiren Aile

 

Aşağıdaki grafik, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki öğrencilerin ebeveynlerinin eğitim düzeylerine göre dağılımını gösteriyor. Annelerde en büyük grubu %40 ile ilkokul mezunları oluştururken, babalarda %31 ile lise mezunları öne çıkıyor. Lisansüstü eğitim düzeyine sahip ebeveynlerin oranı ise oldukça düşük. 

 

LGS Öğrencilerinin Ebeveynlerinin Eğitim Düzeyi

Kaynak: MEB 2025 LGS İstatistikleri.

 

LGS sonuçları ebeveynlerin eğitim düzeyine göre belirgin biçimde farklılaşıyor. Ebeveyn eğitim düzeyindeki her bir kademe artışı, öğrencilerin merkezi sınavdan aldıkları ortalama puanın da yükselmesiyle birlikte ilerliyor. Bu ilişki, sınav başarısının yalnızca öğrencinin bireysel performansıyla açıklanamayacağını; ailelerin eğitim düzeyiyle ilişkili kültürel, sosyal ve ekonomik kaynakların da akademik sonuçlarda önemli bir rol oynadığını gösteriyor. 

 

Öğrencilerin Baba Eğitim Düzeyine göre Merkezi Sınav Puanı Ortalaması

Kaynak: MEB LGS 2025 İstatistikleri.

Not: Baba eğitim düzeyi e-okul sisteminde kayıtlı olan öğrenci verileri kullanılmıştır. 

**Merkezi sınav puanları arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05).

 

Öğrencilerin Anne Eğitim Düzeyine göre Merkezi Sınav Puanı Ortalaması

Kaynak: MEB LGS 2025 İstatistikleri. 

Not: Anne eğitim düzeyi e-okul sisteminde kayıtlı olan öğrenci verileri kullanılmıştır.

LGS sonuçlarında görülen bu ilişki, bireylerin eğitim hayatının ilerleyen dönemlerinde de benzer şekilde devam ediyor. 2025 yılında 25 yaş ve üzeri nüfusta, annesi yükseköğretim mezunu olan bireylerin %84,2’si yükseköğretim, %13,1’i ortaöğretim, %2,7’si ise ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamlamış durumda. Babası yükseköğretim mezunu olan bireylerde ise yükseköğretim mezunu olma oranı %80,4; ortaöğretim mezunu olma oranı %16,2; ortaöğretim altı eğitim düzeyinde kalma oranı %3,5.

 

Ebeveyninin Tamamladığı Eğitim Düzeyine Göre Bireyin Eğitim Düzeyi

(%, 25 yaş ve üzeri bireyler, 2025)

Kaynak: TÜİK, Ulusal Eğitim İstatistikleri, 2025.

Not: Grafikteki rakamlar, yuvarlamadan dolayı toplamı vermeyebilir. 

 

Ebeveyn eğitim düzeyi ortaöğretim olduğunda da yükseköğretime geçiş oranı görece yüksek seyrediyor. Annesi ortaöğretim mezunu olan bireylerin %64,3’ü, babası ortaöğretim mezunu olan bireylerin ise %56,0’ı yükseköğretim mezunu. Buna karşılık annesi veya babası ortaöğretim altı eğitim düzeyinde olan bireylerde yükseköğretime ulaşma oranı belirgin biçimde düşüyor; bu grupta anne ve baba tarafındaki dağılımlar birbirine daha yakın seyrediyor.

 

  

Lahmacun Endeksi

 

Lahmacun Endeksi’ne (LE) göre haziran ayında Türkiye geneli ortalama lahmacun fiyatı 153,9 TL oldu. LE %1,14 artarak TÜFE’nin (%0,99) üzerinde, lokanta ve oteller kaleminin (%2,11) ise altında kaldı.

 

Aylık Ortalama Lahmacun Fiyatı

(Haziran 2025-Haziran 2026)

Kaynak: Susam Bülten.

 

Lahmacun Endeksi vs. TÜFE Aylık Değişim (%)

(Haziran 2025-Haziran 2026)

Kaynak: TÜİK ve Susam Bülten.

 

İllere Göre Ortalama Lahmacun Fiyatı Değişimi 

(Mayıs 2026 – Haziran 2026)

Kaynak: Susam Bülten.

 

İllere Göre Ortalama Lahmacun Fiyatı 

(Haziran 2026)

Kaynak: Susam Bülten.

 

“Evdeki Lahmacun” Sepeti

(Mayıs – Haziran 2026)

Kaynak: Web Tüfe verisi (www.webtufe.com); Susam Bülten hesaplamaları.

 

WEB-TÜFE’nin haziran ayına ait alt kalemlerini kullanarak 175 gramlık standart bir lahmacun üzerinden “evdeki lahmacun” sepetini hesaplamaya devam ediyoruz. Geçtiğimiz ay buradaki maliyeti düşüren ana kalem domates oldu ve toplamda önceki aya göre yaklaşık %4,8’lik bir ucuzlama gerçekleşti.

 

 

 

 

  

 

Susam Dünyasını Keşfet! 

Bültenlerin tamamına aşağıdaki butondan ulaşabilirsiniz…

Arşive Göz At

Susam Bülten Nedir?

Her yer veri her yer data. Peki biz ne yapıyoruz?

Anlamanın, katkıda bulunabileceği diğer hedefler bir yana, kendisinin de bir amaç olduğuna inanıyor ve bu yolda ilerlemek istiyoruz. Her hafta yayımlanacak bültenimizde; lahmacun fiyatlarının il il enflasyon karşısındaki seyrinden meclis puan tablolarına (vekillerin performansına dair kapsamlı istatistiklere), dizilerde ve tartışma programlarında (görüntü işleme yöntemleriyle elde ettiğimiz verilerle) ne gördüğümüze, sokaklardaki hurda/eskici hikâyelerine kadar geniş bir yelpazede veriler ve analizler paylaşacağız. Her şeyi bir soru ve dolayısıyla bir araştırma konusu haline getirmeye hazır olan herkesi, bu bültenle aramıza bekliyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular:
Adı neden Susam: Çünkü Research İstanbul ofisi Susam Sokakt