5Susam Bülten
Şubat 2026 – Sayı 49
Bu sayıda neler var?
-
- Cumhurbaşkanına Hakaret Davalarında Kırılma: Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanı olduktan sonra TCK 299 ile ilgili sonuçlanan davalarda incelenen dönemde mahkumiyet oranları %33‘ün altına inmedi.
- Lahmacun Endeksi: Lahmacunda yıl sonu zamların etkisiyle aralık ayında %2,34 olan aylık artış ocak ayındaki zamlarla %3,83’e hızlandı ve Türkiye geneli ortalama lahmacun fiyatı 141,6 TL oldu.
|
Abone değilseniz ve gördüklerinizi beğendiyseniz: |
Cumhurbaşkanına Hakaret Davaları
Cumhurbaşkanına hakaret davaları artık toplumsal gündem içerisinde müstakil ve kalıcı bir alan tutuyor. Sosyal medyada sıklıkla eski Cumhurbaşkanlarının açtıkları dava sayıları ile Erdoğan döneminde açılan dava sayılarına dair veriler görebiliyoruz. Sizler için 2009’dan bu güne dek yayımlanan adalet istatistikleri raporlarına daldık ve konunun detaylarını öğrendik.
Cumhurbaşkanına hakaret suçu devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar kapsamında ele alınıyor ve TCK 299 olarak adlandırılıyor. Bu kapsamda devletin egemenlik alametlerini aşağılama (TCK 300) ile birlikte Türklüğü, Cumhuriyeti, devletin kurum ve organlarını aşağılama (TCK 301) suçları da yer alıyor.
Verileri değerlendirmeden önce önemli bir noktayı vurgulamak isteriz. Adalet Bakanlığı’nın 2009-2021 dönemi arasındaki Adalet İstatistikleri raporlarında bu suçların her birine ait veriler ayrı ayrı ve sabit bir isimlendirme ile paylaşılırken 2022’den itibaren TCK 299, 300 ve 301 suçları tek bir çatı altında raporlanmaya başlandı. Bununla birlikte veri tablolarında isim değişiklikleri yapıldı. Raporlama metodundaki değişikliklerden ötürü 2022 ve sonrasındaki verileri paylaşmanın yanıltıcı olabileceğini düşünerek grafikleri 2021’de sonlandırdık.
Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı İşlenen Suçlardaki Karar Sayısı
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı, Adalet İstatistikleri Yayın Arşivi.
2009-2015 döneminde “devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar” kapsamında verilen karar sayısı oldukça düşük. Daha dikkat çekici olan ise 2009-2012 aralığında TCK 300 ve 301 suçları için verilen kararlar Cumhurbaşkanına hakaret suçundan daha fazla. İlk kez 2013’de Cumhurbaşkanına hakaret suçu için verilen karar sayısı Türklüğü, Cumhuriyeti, devletin kurum ve organlarını aşağılama suçunu aştı. Asıl kırılma ise 2014’te Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı seçilmesiyle birlikte geliyor: 2014’ten 2015’e sonuçlanan TCK 299 kararlarında yaklaşık beş katlık bir artış görülüyor. Sonrasındaki dönemde ise ilgili kapsamdaki dava kararlarının ezici çoğunluğunu TCK 299 suçu oluşturuyor. Grafiğin son sütunundaki değerler de şöyle: TCK 299 ile ilgili karar sayısı 12443, TCK 300 ile ilgili 365, TCK 301 ile ilgili karar sayısı ise 1126.
TCK 299 Cumhurbaşkanına Hakaret Suçlarında Verilen Kararların Dağılımı
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı, Adalet İstatistikleri Yayın Arşivi.
2009–2014 dönemine ait raporlarda HAGB kararları, mahkûmiyet ve beraat gibi ayrı bir kategori olarak değil, “Diğer kararlar” başlığı altında raporlanıyor. 2014’ten itibaren ise HAGB, mahkûmiyet ve beraatle birlikte ayrı bir ana karar türü olarak ayrıca gösterilmeye başlanıyor. Zaman serisini kesintiye uğratmamak için biz de iki dönemi ortak bir sınıflamada buluşturup bu kalemi “HAGB ve Diğer Kararlar” başlığıyla birleştirdik.
Burada kritik nokta şu: 2014’ten itibaren HAGB ayrı gösterildiği için, bu birleşik kalemin ağırlığının büyük ölçüde HAGB’den kaynaklandığını doğrudan görebiliyoruz. 2014 öncesinde ise HAGB, “Diğer”in içine gömülü raporlandığından, “Diğer” kaleminin ne kadarının HAGB olduğunu aynı açıklıkla ayrıştırmak mümkün değil. Bundan dolayı TCK 299 özelinde karar türlerine baktığımızda ilk göze çarpan, HAGB’nin (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) belirgin ağırlığı. Grafik, 2009 hariç 2015’e kadar tüm yıllarda ve 2019’dan itibaren HAGB ve “diğer” kararların toplam payının, mahkûmiyet ve beraat oranlarının üzerinde seyrettiğini gösteriyor.
Abdullah Gül’ün Cumhurbaşkanı olduğu 2007–2014 döneminde (grafikte 2009 sonrası görünen yıllar itibarıyla) mahkûmiyet oranının %30 eşiğini aştığı tek yıl 2009; Erdoğan’ın Cumhurbaşkanı olmasının ardından ise mahkûmiyet oranları %33’ün altına inmiyor.
Lahmacun Endeksi
Lahmacun Endeksi’ne (LE) göre ocak ayında Türkiye geneli ortalama lahmacun fiyatı 141,6 TL oldu; aylık artış %3,83.
Aylık Ortalama Lahmacun Fiyatı
(Aralık 2024-Ocak 2026)
Kaynak: Susam Bülten Hesaplamaları.
Lahmacunda yıl sonu zamların etkisiyle aralık ayında %2,34 olan aylık artış ocak ayındaki zamlarla %3,83’e hızlandı. TÜFE ise geçen ay %0,89; bu ay %4,84 olarak açıklandı.
Lahmacun Endeksi vs. TÜFE Aylık Değişim (%)
(Ocak 2025-Ocak 2026)
Kaynak: Susam Bülten Hesaplamaları.
Günlük Ortalama Lahmacun Fiyatı
(1 Aralık 2025 – 4 Şubat 2026)
Kaynak: Susam Bülten Hesaplamaları.
İl Bazında Restoranlardaki Durum Ne?
- Aralık ayında en hızlı artış Urfa’da (+%11,9) oldu; ardından Ordu (%7,3) ve Mardin (%7) geldi.
- Ortalama fiyatlar İstanbul’da %3,3, Ankara’da %5, İzmir’de 4,7 arttı.
- Ortalama lahmacun fiyatlarının düştüğü tek il Kayseri (-%2) oldu.
- Şehirler arasındaki makas korunuyor: 86,7 TL (Van) – 302,2 TL (Adana).
İllere Göre Ortalama Lahmacun Fiyatı Değişimi
(Aralık 2025 – Ocak 2026)
İllere Göre Ortalama Lahmacun Fiyatı
(Ocak 2026)
İstanbul’un “Lahmacun Isı Haritası”
İstanbul’da ortalama lahmacun fiyatı 131,7 TL oldu.
Yukarıdaki harita ise İstanbul’u fırına sokup kızaran bölgeleri ilçe bazında gösteriyor:
İlçe ortalamaları 78 TL (Sultanbeyli) ile 200,2 TL (Beşiktaş) arasında geziniyor. Beşiktaş’taki aylık artış %10’nun üzerinde, Sultanbeyli’de ise %3.
Susam Dünyasını Keşfet!
Bültenlerin tamamına aşağıdaki butondan ulaşabilirsiniz…
Susam Bülten Nedir?
Her yer veri her yer data. Peki biz ne yapıyoruz?
Anlamanın, katkıda bulunabileceği diğer hedefler bir yana, kendisinin de bir amaç olduğuna inanıyor ve bu yolda ilerlemek istiyoruz. Her hafta yayımlanacak bültenimizde; lahmacun fiyatlarının il il enflasyon karşısındaki seyrinden meclis puan tablolarına (vekillerin performansına dair kapsamlı istatistiklere), dizilerde ve tartışma programlarında (görüntü işleme yöntemleriyle elde ettiğimiz verilerle) ne gördüğümüze, sokaklardaki hurda/eskici hikâyelerine kadar geniş bir yelpazede veriler ve analizler paylaşacağız. Her şeyi bir soru ve dolayısıyla bir araştırma konusu haline getirmeye hazır olan herkesi, bu bültenle aramıza bekliyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular:
Adı neden Susam: Çünkü Research İstanbul ofisi Susam Soka