Skip to content Skip to footer

Bülten 39 – 28 Kasım 2025

Susam Bülten­
Kasım 2025 – Sayı 39

Bu sayıda neler var?  
    • Dünya Değerler Araştırması, Türkiye’de çocukların evde öğrenmesi istenen hususların uluslararası ortalamaya göre belirgin biçimde ‘uyum sağlamayı’ teşvik eden nitelikte olduğunu gösteriyor.
    • Nesil Künyesi: Online tanışma (dating) uygulamalarıyla ‘şu ya da bu şekilde’ yolu kesişmiş gençlerin oranı yaklaşık %11.

 

Abone değilseniz ve gördüklerinizi beğendiyseniz:

ÜCRETSİZ ABONE OL  

Yeni Nesil Ne İstiyor?

Bu bölümde Can Selçuki, gençlerin aileyle yaşama oranlarından maddi özgürlük arayışına, iş hayatından beklentilerinden sosyal alışkanlıklarına kadar çok konuşulan ama çoğu zaman yanlış bilinen başlıkları verilerle masaya yatırıyor.

Gençler gerçekten neye ihtiyaç duyuyor? Neden bazı tercihler Türkiye’ye özgü değil? Ve asıl soru: Bu tablo bize nasıl bir gelecek söylüyor?

Dinlemek için tıklayın 

 
Türkiye’de Çocuk Yetiştirme Anlayışının Geleneksel Yapısı
 
Çalışmanın (World Values Survey) 2017-2022 yılları arasında 92 ülkede tamamlanan 7.dönem anketinde yer alan çocukların evde öğrenmesi önemsenen unsurları inceledik. “Dindarlık”, “çalışkanlık”, “söz dinleme ve itaat” gibi özellikler Türkiye’de dünya ortalamasından daha fazla önemsenirken; “bağımsızlık”, “sorumluluk duygusu” ve “hayal gücü” gibi daha bireyci veya yaratıcılığa dair nitelikler ortalamanın oldukça altında kalıyor. Özellikle bağımsızlık unsurunu önemseyenlerin oranına bakıldığında Türkiye ortalamanın 16 puan altında kalarak 92 ülke içinde 76. sırada. Buna karşılık dindarlık unsurunda Türkiye 27. sıraya kadar yükselerek dünya ortalamasının 13 puan üstünde yer alıyor. Sonuçlar çocuk yetiştirmeye dair genel anlayışın Türkiye’de uyum ve disiplin ağırlıklı bir kültürel çerçeveye oturduğunu, bireysel özerklik ve yaratıcılığın ise görece geri planda kaldığını ortaya koyuyor.
 
Çocukların öğrenmesi önemsenen hususlar (Türkiye ve Dünya ortalaması)

Kaynak: World Values Survey Wave 7 (WVS-7) 2017-2022.

Türkiye bulgularını cinsiyet özelinde incelediğimizde kadın ve erkek katılımcıların çocuklarda önemsedikleri niteliklerin büyük ölçüde benzer olduğu ortaya çıkıyor. Cinsiyetin bu konudaki yaklaşımları anlamlı bir biçimde belirlemediği, yalnızca “söz dinleme ve itaat” gibi bazı özelliklerde hafif bir yönelim farkı bulunduğu görülüyor.

Cinsiyete Göre Önemsenen Değer Dağılımı

Kaynak: WVS-7 (2017-2022).

Yaş arttıkça çocuklarda önemsenen niteliklerin biraz daha geleneksel çizgiye kaydığı anlaşılıyor. Yaş grupları arasındaki kayda değer farkların özellikle 30 yaş altı ve 30 yaş üstü yaş grupları arasında olduğu dikkat çekiyor. 30-49 yaş grubu ve 50 yaş ve üzeri grubu arasında anlamlı bir fark bulunmuyor. Yaş temelli farklar özellikle “terbiye”, “dindarlık” ve “tutumluluk, para ve malına özen” maddelerinde belirgin: 30 yaş altı grupta bu özellikler daha az önemseniyor. Öte yandan, gençlerin diğer yaş gruplarına göre anlamlı biçimde daha fazla önem verdiği unsur “bencil olmamak” (%28), yaş ilerledikçe belirgin biçimde geriliyor.

Yaş Grubuna Göre Önemsenen Değer Dağılımı

Kaynak: WVS-7 (2017-2022).

Eğitim seviyesi arttıkça değer profilinde belirgin bir ayrışma ortaya çıkıyor. Düşük eğitim düzeyinde “terbiye” ve “dindarlık” gibi geleneksel nitelikler daha yüksek oranlarla seçilirken; yüksek eğitim düzeyinde özellikle “hayal gücü” daha fazla önemseniyor. Eğitim düzeyinin çocuklarda hangi özelliklerin teşvik edilmesi gerektiği konusundaki tercihleri güçlü bir biçimde farklılaştırdığı görülüyor.

Eğitim Seviyesine Göre Önemsenen Değer Dağılımı

Kaynak: WVS-7 (2017-2022).


Gençlerin Online Dating Uygulamalarıyla İlişkisi
 

2025 Temmuz-Ağustos aylarında 18–30 yaş arası Türkiye temsili örneklemle yürüttüğümüz “Nesil Künyesi” gençlik araştırması, online tanışma (dating) uygulamalarının gençler arasında sınırlı ama kayda değer bir kullanımı olduğunu gösteriyor. Katılımcıların %2,2’si “şu anda kullanıyorum”, %8,6’sı ise “şu anda kullanmıyorum ama geçmişte kullanmıştım” yanıtını veriyor. Böylece 18–30 yaş grubunda online tanışma uygulamalarıyla şu ya da bu şekilde yolu kesişmiş gençlerin oranı toplamda yaklaşık %11’e ulaşıyor; %89,2’lik kesim ise hiç kullanmadığını ifade ediyor. 

Online dating (tanışma) uygulamalarını kullanıyor musunuz?

Kaynak: Research İstanbul 18–30 Yaş Grubu “Nesil Künyesi” Araştırması, 2025 (Creatiful’un katkılarıyla).

Cinsiyete Göre Online Dating Uygulaması Kullanma Oranı

Kaynak: Research İstanbul 18–30 Yaş Grubu “Nesil Künyesi” Araştırması, 2025.

Yaş Dağılımına Göre Online Dating Uygulaması Kullanma Oranı
Kaynak: Research İstanbul 18–30 Yaş Grubu “Nesil Künyesi” Araştırması, 2025.

 

 

Susam Dünyasını Keşfet! 

Bültenlerin tamamına aşağıdaki butondan ulaşabilirsiniz…

Arşive Göz At

Susam Bülten Nedir?

Her yer veri her yer data. Peki biz ne yapıyoruz?

Anlamanın, katkıda bulunabileceği diğer hedefler bir yana, kendisinin de bir amaç olduğuna inanıyor ve bu yolda ilerlemek istiyoruz. Her hafta yayımlanacak bültenimizde; lahmacun fiyatlarının il il enflasyon karşısındaki seyrinden meclis puan tablolarına (vekillerin performansına dair kapsamlı istatistiklere), dizilerde ve tartışma programlarında (görüntü işleme yöntemleriyle elde ettiğimiz verilerle) ne gördüğümüze, sokaklardaki hurda/eskici hikâyelerine kadar geniş bir yelpazede veriler ve analizler paylaşacağız. Her şeyi bir soru ve dolayısıyla bir araştırma konusu haline getirmeye hazır olan herkesi, bu bültenle aramıza bekliyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular:
Adı neden Susam: Çünkü Research İstanbul ofisi Susam Sokakt

Gizliliğe genel bakış

Bu web sitesi, size mümkün olan en iyi kullanıcı deneyimini sunabilmek için çerezleri kullanır. Çerez bilgileri tarayıcınızda saklanır ve web sitemize döndüğünüzde sizi tanımak ve ekibimizin web sitesinin hangi bölümlerini en ilginç ve yararlı bulduğunuzu anlamasına yardımcı olmak gibi işlevleri yerine getirir.