Bülten 40 – 5 Aralık 2025

Susam Bülten­
Aralık 2025 – Sayı 40

Bu sayıda neler var?  

• • Gıda Güvenliği: Son 1 yılda AB ülkelerinin gümrük kontrolüne takılan her 100 gıda ürününün 9’unun menşei Türkiye oldu.
  • Lahmacun Endeksi: Türkiye geneli ortalama lahmacun fiyatı 133,2 TL; “evdeki” lahmacun ise 40 TL oldu.  

Gıda Güvenliği

 

Son dönemde artan zehirlenme vakalarının medyaya yansıması, gıda güvenliği konusunu uzun zamandır olmadığı kadar gündeme getirdi. Özellikle de menşei Türkiye olan ürünlerin AB gümrüklerinden dönmesi çeşitli iddia ve tartışmaları da beraberinde getirdi. AB Komisyonu Üyesi ülkelerin gümrük verilerine göre 1 Aralık 2024 – 30 Kasım 2025 döneminde gıda ve gıda ile ilişkili ürünler için toplamda 5271 bildirim yapıldı. RASFF’te bir gıda ürünü hakkında bir ülkenin “bildirimde bulunması”, o ülkenin yetkili otoritesinin o ürünle ilgili insan sağlığı açısından bir risk tespit ettiğini ve bu bilgiyi AB içindeki diğer ülkelere hızla duyurduğunu gösterir. En çok bildirimde bulunan ülke 792 bildirim ile Hollanda oldu. Bu sayı toplam bildirimlerin %15’ini oluşturuyor. Hollanda’yı Almanya ve Fransa takip ederken 10. sırada Yunanistan yer alıyor. İlk ondaki ülkeler toplam bildirimlerin yaklaşık %74’ünü oluşturuyor.

 

 Bildirimde Bulunan Ülkeler (1 Aralık 2024 – 30 Kasım 2025) 

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) [Gıda ve Yemde Hızlı Uyarı Sistemi] veritabanı.

Bildirimde Bulunulan Ürünlerin Menşei (1 Aralık 2024 – 30 Kasım 2025)

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) veritabanı.

Bildirimde bulunulan ürünlerin menşeilerine baktığımızda ise Türkiye’nin anlamlı bir farkla ilk sırada olduğunu görüyoruz. Türkiye’den gönderilen ürünler toplam bildirimlerin %9’unu oluşturuyor. Türkiye’nin ardından %6’lık pay ile Çin, Hollanda ve Polonya geliyor. Ürünleri için en çok bildirimde bulunulan 10 ülkenin oranı toplam bildirimlerin %53’ünü oluşturuyor.

Bildirimlerin Risk Dağılımı

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) veritabanı.

AB ülkeleri tarafından gıda ürünleri en çok bildirilen ülke olmamızın yanı sıra bu ürünlerin risk kompozisyonu da oldukça sorunlu. Genel bildirimler içerisinde “Ciddi risk” statüsündeki bildirimlerin payı %46 seviyesindeyken Türkiye’den gönderilen ürünler için bu oran 26 puan daha yüksek. Menşei Türkiye olan ürünler hakkında yapılan her 4 bildirimin neredeyse 3’ü en riskli grupta yer alıyor.

Ürünleri en çok bildirilen 10 ülkenin en çok bildirilen ürün kategorisi

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) veritabanı.

Veriyi biraz daha kazdığımızda yapılan bildirimlerin kategori bazlı dağılımını inceleme fırsatımız doğuyor. Türkiye’den gönderilen gıda ürünleri arasında çoğunlukla meyve sebze grubunun sorunlu olduğunu görüyoruz. Polonya’dan ihrac edilen ürünler için yapılan bildirimlerin ise %55’ini kümes hayvanı etleri oluşturuyor. Çin hakkında en çok bildirimde bulunulan 2. ülke konumundaydı fakat Çin’in bildirimlerinin azımsanmayacak bir bölümü gıda ürünü değil gıda ile temas eden malzemelerden oluşuyor. İtalya için yapılan bildirimlerin %19’u Türkiye’de de olduğu gibi meyve ve sebze kategorisinde. Fransa, Almanya ve Hollanda gibi ülkelerde bildirimde bulunulan ürün gruplarının çeşitliliği daha fazla.

Lahmacun Endeksi

 

Lahmacun Endeksi’ne (LE) göre kasım ayında Türkiye geneli ortalama lahmacun fiyatı 133,2 TL oldu; aylık artış %1,07.

Ortalama Lahmacun Fiyatı (Aralık 2024 – Kasım 2025)

Kaynak: Susam Bülten Hesaplamaları.

Ekim ayında %1,32 olan aylık artış kasımda %1,07’ye yavaşladı. Buna karşılık resmi enflasyonun %0,87 olması, iki göstergenin tekrar birbirine yaklaştığını gösteriyor. Yıl sonuna yaklaşırken işletmelerin zamlarının nasıl dağılacağını görmeye başlayacağız önümüzdeki aylarda. 

Lahmacun Endeksi vs. TÜFE (Ocak – Kasım 2025)

Kaynak: TÜİK ve Susam Bülten.

Yöntem notunu kısaca hatırlayalım: LE, çeşitli çevrim içi sipariş platformlarından her ay en az üç turda çekilen lahmacun liste fiyatlarına dayanır. Restoran-platform çifti tek gözlem sayılır; yinelemeler birleştirilir. İşletme adresinden ilçe/il ataması otomatik yapılır, şüpheli kayıtlar elle temizlenir. Aylık değişim, her şehrin ortalamasının bir önceki aya göre yüzdesel farkı olarak hesaplanır. Platform komisyonları ve kampanyalar düzeyleri etkileyebilir; bu yüzden LE’nin amacı “pahalı menü” tespiti değil, fiyat değişiminin yönü ve şehirler arası farklarını düzenli izlemektir. 

İl Bazında Restoranlardaki Durum Ne?

• Kasım ayında en hızlı artış Mersin’de (+%4,8) oldu. 28 Büyükşehir içerisinde geçtiğimiz ay ortalama lahmacun fiyatı sabit kalan il olmadı; 6 ilde ortalama fiyatlar düştü: Muğla (-%0,1), Antalya (-%0,1), Trabzon (-%0,7), Malatya (-%0,8), Bursa (-%0,9), Urfa (-%1,9).
• Adana’daki ortalama lahmacun fiyatı 282,6 TL ile Türkiye ortalamasının (133,2 TL) iki katından fazla.
• Şehirler arasındaki makas korunuyor: 81,2 TL (Van) – 282,6 TL (Adana). 
• İzmir’deki ortalama artış %1, Ankara’daki %1,6; İstanbul’daki artış ise %0,7.

İllere Göre Ortalama Lahmacun Fiyatı Değişimi (Ekim – Kasım 2025)

Kaynak: TÜİK ve Susam Bülten.

 

İllere Göre Ortalama Lahmacun Fiyatı (Kasım 2025)

Kaynak: TÜİK ve Susam Bülten.

İstanbul’un “Lahmacun Isı Haritası”

İstanbul’da ortalama lahmacun fiyatı 123,7 TL oldu.

Yukarıdaki harita ise İstanbul’u fırına sokup kızaran bölgeleri ilçe bazında gösteriyor:

• İlçe ortalamaları 75,7 TL (Sultanbeyli) ile 180,4 TL (Beşiktaş; geçen ay 188,9 TL idi) arasında geziniyor.
• Ağustos ayı ortalamalarında en yüksek fiyatla birinci gelen Adalar ilçesi, eylül itibarıyla birinciliği Beşiktaş’a bırakmıştı; muhtemelen yaz aylarına kadar da tekrar başa oturamayacaktır.

Bunların ortalama değerler olduğunu unutmayalım. Yoksa 55 liraya da lahmacun bulursunuz, 555 liraya da… İstanbul’da lahmacun fiyatı, semtin kira maliyeti ve paket/platform komisyonu kadar, karşıdaki masanın manzarasıyla da değişiyor.

 

“Evdeki Lahmacun” Sepeti (Ekim – Kasım 2025)

Kaynak: TÜİK ve Susam Bülten.

Not: Listedeki tüm malzeme fiyatları çeşitli dijital market platformlarından çekilen etiketlere dayanıyor; semt pazarında ya da kasapta farklı rakamlarla karşılaşmak tabii ki mümkün.  

 

• Ekim ayında 37,83 TL olan tek porsiyon ev yapımı lahmacun, kasımda 40 TL’ye çıktı; aylık artış %5,7 oldu.
• Maliyeti arttıranların başında dana kıyma (%12,3) ve biber salçası (%18,2) geldi; bu kalemlerin toplam maliyetteki payı ise %74.
• Restoran tarafında ortalama 133,2 TL olan lahmacuna göre evdeki versiyon hâlâ bunun yaklaşık %30’u.

 

 

 

Susam Dünyasını Keşfet! 

Bültenlerin tamamına aşağıdaki butondan ulaşabilirsiniz…

Arşive Göz At

Susam Bülten Nedir?

Her yer veri her yer data. Peki biz ne yapıyoruz?

Anlamanın, katkıda bulunabileceği diğer hedefler bir yana, kendisinin de bir amaç olduğuna inanıyor ve bu yolda ilerlemek istiyoruz. Her hafta yayımlanacak bültenimizde; lahmacun fiyatlarının il il enflasyon karşısındaki seyrinden meclis puan tablolarına (vekillerin performansına dair kapsamlı istatistiklere), dizilerde ve tartışma programlarında (görüntü işleme yöntemleriyle elde ettiğimiz verilerle) ne gördüğümüze, sokaklardaki hurda/eskici hikâyelerine kadar geniş bir yelpazede veriler ve analizler paylaşacağız. Her şeyi bir soru ve dolayısıyla bir araştırma konusu haline getirmeye hazır olan herkesi, bu bültenle aramıza bekliyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular:
Adı neden Susam: Çünkü Research İstanbul ofisi Susam Sokakt