Susam Bülten
Kasım 2025 – Sayı 37
Bu sayıda neler var?
-
- Rahat bir yaşam için gerekli maaş algısı: Türkiye ort. 66.765 TL, her 25 kişiden 1’i ise 150.000 TL ve üstü diyor.
- İşgücü nabzı: İlan başına başvuru sayısı biraz azalsa da hâlâ yüksek, yeni ilan sayısı ise geçen yılın altında.
|
Abone değilseniz ve gördüklerinizi beğendiyseniz: |
Rahat Bir Yaşam Algısı
Çoğumuz, zaman zaman arkadaş ortamlarında, zaman zaman da kendi kendimize “Aylık, şu kadar para kazansam yeter. Bu kadar para iyi paradır.” etrafında şekillenen muhabbetler eder ve bu konu hakkında kafa yorarız. Bu muhabbetlerin ardından bazı arkadaşlarımız ‘fazla tamahkar’ olmakla bazıları ise ‘havadan uçmakla’ yaftalanır. Biz de bu ayki araştırmamızda “rahat bir yaşam için gerekli maaş”ın [algısının] peşine düştük. “Nedir bunun ortası?” derken verilen cevapların eğitim, yaş grubu ve çalışma durumu üzerinden nasıl değiştiğine baktık. Kasım ayında 2000 katılımcı ile Türkiye temsili örneklemle gerçekleştirilen araştırmamıza göre rahat bir yaşam için bir kişinin kazanması gereken ortalama maaş 66.765 TL… İstanbul özelinde baktığımızda da bu değer 71.120 TL. Yaklaşık her 30 kişiden 1’i asgari ücreti dahi yeterli görürken her 25 kişiden 1’i de 150.000 TL’nin üzerinde maaşı rahat bir yaşam için gerekli olarak nitelendirdi.
Rahat Yaşam için Gerekli Maaş
Kaynak: Türkiye Raporu, Kasım 2025.
Eğitim düzeyi arttıkça ideal maaş beklentisi de anlamlı ölçüde artıyor. İlköğretim ve altı eğitim seviyesindekiler ile üniversite mezunları arasında yaklaşık bir asgari ücretlik beklenti ayrışması var. Lise mezunları ise 69 bin TL benim için idealdir diyerek merkezde konumlanıyor.
Eğitim Düzeyine göre Maaş Beklentileri (Aylık TL)
Kaynak: Türkiye Raporu, Kasım 2025.
Devlet memurları için ideal maaş skalası diğer istihdam gruplarından ayrışıyor. Bu ilk aşamada kulağa ilginç gelse de örneklem genelinin ideal maaş beklentisinin aslında ortalama bir devlet memuru maaşına işaret ettiğini düşündüğümüzde sonuçlar oldukça tutarlı. Bugün kamuda çalışan düşük dereceli bir mühendis 65.760 TL, bir başkomiser ise 64.224 TL maaş alıyor. İşsizler ve emekliler gibi istihdamda yer almayan gruplarının maaş beklentileri de genel ortalamanın 6-7 bin TL altında seyrediyor.
Çalışma Durumuna göre Maaş Beklentileri (Aylık TL)
Kaynak: Türkiye Raporu, Kasım 2025.
Yaş Grubuna göre Maaş Beklentileri (Aylık TL)
Kaynak: Türkiye Raporu, Kasım 2025.
Yüksek frekanslı göstergeler, geçen yıla kıyasla işgücü talebinin daha zayıf; yılın ilk yarısında güçlü kalan arzın ise ikinci yarıda gevşediğini ima ediyor. Kariyer.net’te “ilan başına başvuru” bir miktar gerilese de hâlâ yüksek; yeni ilan sayısı ise ekim itibarıyla geçen yılın altında. Başvuru yoğunluğu seçme-yerleştirme süresini uzatıyor ve başlangıç pazarlığı çoğunlukla işveren lehine…
Kariyer.net Toplam İlan Başına Başvuru Sayısı (Mevsimsellikten Arındırılmış)
Kaynak: TCMB, Enflasyon Raporu 2025-IV, 7 Kasım 2025. Kariyer.net.
Toplam İşsizlik Oranı ve İşgücüne Katılım Oranı* (Mevsimsellikten Arındırılmış, %)
Kaynak: TCMB, Enflasyon Raporu 2025-IV, 7 Kasım 2025. TÜİK, İşgücü İstatistikleri, Eylül 2025 (yayım tarihi 27 Ekim 2025).
*2025’in üçüncü çeyrek değerleri, TÜİK tarafından aylık bazda yayımlanan verilerin ortalamasıdır.
Mevsimsellikten arındırılmış çeyreklik ortalamalarla istihdam üçüncü çeyrekte %0,2 (≈65 bin kişi) arttı. TÜİK’e göre eylül ayında işsiz sayısı 3 milyon 75 bin. Dar tanımlı işsizlik yatay seyrederken geniş tanımlı işsizlik (atıl işgücü) %28,6 ile halen çok yüksek (önceki ay %29,8 idi). Kısmi çalışma, eksik istihdam ve umutsuzlardan oluşan kümeler toplam resimde ağırlık merkezi olmaya devam ediyor…
Susam Dünyasını Keşfet!
Bültenlerin tamamına aşağıdaki butondan ulaşabilirsiniz…
Susam Bülten Nedir?
Her yer veri her yer data. Peki biz ne yapıyoruz?
Anlamanın, katkıda bulunabileceği diğer hedefler bir yana, kendisinin de bir amaç olduğuna inanıyor ve bu yolda ilerlemek istiyoruz. Her hafta yayımlanacak bültenimizde; lahmacun fiyatlarının il il enflasyon karşısındaki seyrinden meclis puan tablolarına (vekillerin performansına dair kapsamlı istatistiklere), dizilerde ve tartışma programlarında (görüntü işleme yöntemleriyle elde ettiğimiz verilerle) ne gördüğümüze, sokaklardaki hurda/eskici hikâyelerine kadar geniş bir yelpazede veriler ve analizler paylaşacağız. Her şeyi bir soru ve dolayısıyla bir araştırma konusu haline getirmeye hazır olan herkesi, bu bültenle aramıza bekliyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular:
Adı neden Susam: Çünkü Research İstanbul ofisi Susam Sokakt